erizo

Trikua, bizirik dirauen erlikia

Petronor findegiaren inguruko zelaietan eta mendietan bizi da ugaztun primitibo hau eta oso ugaria delako ez balitz, uholde unibertsalaren aurreko izakia dela pentsatuko genuke. Trikuari buruz ari gara. Intsektujaleen ordena primitibokoa delako esaten dugu bizirik dirauen erlikia dela.




Baina, arantza zorrotzez armatutako itxura ikaragarria badu ere, ugaztun hau ez da batere animalia koldarra eta ez ditu bere barailak arerioei erasotzeko. 5.000 arantzaz osaturiko bere armadura nahikoa da haiek atzera botatzeko. Horri esker, beste ugaztun intsektujaleen ondoan, tamaina handia izatea lortu du, satitsuaren alboan, adibidez. Gainera, hainbat habitatetan hedatu da eta, ondorioz, gero eta gogorragoa den munduan, non espezie prestatuenak ere asko gutxitzen ari diren, gero eta gehiago izatea lortu dute.

Intsektujalea bada ere, ez ditu intsektuak bakarrik jaten, ornogabe mota ugari ere jaten baititu. Funtsean haragijalea da, baina ez ditu landareak baztertzen.

ErizoJateko, hostoen artean bilatzen du eta muturrarekin mugitzen ditu intsektuak eta moluskuak estaltzen dituzten enborrak zein harrixkak. Barraskiloak, bareak, zizareak, igelak eta muskerrak jaten dituzte oro har, baina baita baiak eta fruituak ere.

Hainbat substantzia toxikoren aurrean erresistentzia dutela eta, beste ugaztunek jan ezin dituzten harrapakin ere jan ditzakete, biborak esaterako, gazteenak bereziki.

 

GAUEKO GIZAKI BAKARTIA

Oro har, bakartiak izaten dira trikuak, eta gauez bizi dira. Egunez, sastrakadietan, harri-piletan edo haitzen pitzadura barruetan egoten dira. Iluntzean, babeslekuak utzi eta baso hezeetako sastrakadiak eta zelaiak hartzen dituzte. Garrantzitsuena lurrak janaria eta egunez ezkutatzeko lekua eskaintzea da.

Euri-zaparraden ondoren gehiago ikusten dira. Zelaietan egoten dira lurreko zizare bila handi hona, lur-azpiko galeriak euriarekin bete ondoren kanpora atera behar izaten dutelako.

Sarri, usain gogorra duen gauza guztiak kontu handiz mastekatzen dute, hiazinto hostoetatik hasi eta haragi ustelera arte, eta eratzen duen aparra duen listua botatzen du jarraian. Beste batzuetan, listu ugari sortzen dute, aparrez betea, eta bizkarraldeko arantzetan eta alboetan ematen dute.

 

 

BITXIKERIAK

Erizo

Badute jarrera bitxi bat trikuek: beraien listuarekin blaitzen baitute beraien gorputza.

Inork ez daki zertarako egiten duten hori, baina etologoek hainbat hipotesi dituzte hori azaltzeko. Horietako bat listua ematean usain gogorrak sor daitezkeela da, sexu-erakarle moduan jokatuko lukeena; edo azaleko parasito kopurua murrizteko balio duela edo arantzak garbitzeko edo haiek ezatseginagoak izateko egiten duela, harrapakariak urruntzeko. Trikuak bere gorputz osoa miazkatzen du parasitoak akabatzeko.